การจัดหาปะเก็นให้ตรงตามสเปกงานโรงงานเป็นเรื่องที่สำคัญ หากของส่งไปถึงโรงงานแล้วช่างซ่อมบำรุงหรือวิศวกรนำไปใช้ ผลปรากฏว่า “ของใช้งานไม่ได้” หรือที่ร้ายแรงกว่า คือ การใช้งานไปแล้วเกิดการรั่วซึมจนต้องหยุดการทำงาน (shut down) ดังนั้น ปะเก็นอุตสาหกรรมจึงมีรายละเอียดเชิงลึกที่มากกว่าแค่ขนาดความกว้างและความยาว

Image of a closed factory

หลักการที่จำง่ายสากลที่วิศวกรทั่วไปนำมาใช้กัน นั่นคือ S-T-A-M-P

1. S – Size (ขนาดและมาตรฐานหน้าแปลน)
นอกจากการวัดขนาดแค่ไม้บรรทัดทั่วไปแล้วยังจำเป็นต้องคำนึงถึง “มาตรฐานหน้าแปลน (Flange Standard)” ของระบบท่อด้วยเช่นกัน
ประเภทรูปทรงที่ต้องการ เช่น RF (Raised Face) หรือแบบ FF (Flat Face) หรือ Blind Face รวมถึงในกรณีที่หน้าแปลนไม่ใช่วงกลม ควรจะระบุลักษณะรูปทรง เช่น Oval, Obround หรือรูปแบบสั่งตัดพิเศษ

RF (Raised Face)	FF (Flat Face)	Oval	Obround

ความหนา ปะเก็นแผ่นมีความหนาแตกต่างกันจำเป็นต้องระบุให้ชัดเจน เพราะส่งผลต่อแรงกดขันแผ่น (Torque) หน้างาน

มาตรฐานหน้าแปลน มีหลากหลายมาตรฐาน เช่น JIS (มาตรฐานญี่ปุ่น เช่น 10K, 20K), ASME/ANSI (มาตรฐานอเมริกา เช่น Class 150, Class 300) หรือ DIN (มาตรฐานยุโรป เช่น PN10, PN16)

2. T – Temperature (อุณหภูมิ)

อุณหภูมิ คือ ตัวกำหนดวัสดุของปะเก็น หากเลือกวัสดุที่ทนความร้อนได้ต่ำกว่าอุณหภูมิใช้งานจริง ปะเก็นจะละลาย เปื่อย หรือกรอบแตกในเวลาอันรวดเร็ว

งานน้ำทั่วไป / ลม (ไม่เกิน 100°C) ปะเก็นยางทั่วไป (NBR, EPDM, CR) สามารถรองรับ ได้สบายๆ และประหยัดงบที่สุด	งานความร้อนปานกลาง (ไม่เกิน 200°C – 250°C) แนะนำเป็นปะเก็นแผ่นไร้แร่ใยหิน (Non-Asbestos) หรือ ปะเก็นเทฟลอน (PTFE	งานความร้อนสูง / ไอน้ำเดือด (Steam) (300°C ขึ้นไป) ต้องขยับไปใช้ปะเก็นไส้กราไฟต์ (Graphite) หรือปะเก็นโลหะ เช่น ปะเก็นพันเกลียว (Spiral Wound Gasket) เท่านั้น รวมถึงการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิอย่างรวดเร็วและต่อเนื่อง (Thermal cycling) งานกลางแจ้งที่ กลางวันร้อน กลางคืนเย็นอีกด้วย

3.A – Application (ลักษณะการนำไปใช้งาน)

ปะเก็นไม่ได้นำไปใช้กับท่อน้ำหรือท่อส่งแก๊สเท่านั้น ปะเก็นยังสามารถนำไปใช้กับอุปกรณ์ที่หลากหลายได้เช่นกัน หน้าแปลนท่อส่ง (Pipe Flange): มักใช้ปะเก็นวงแหวนมาตรฐานทั่วไป ฝาถังแรงดัน / ถังสารเคมี (Vessel / Tank): อาจต้องใช้ปะเก็นที่มีความยืดหยุ่นสูงเป็นพิเศษ ทนสารเคมีหรือสั่งตัดตามแบบ (Custom-made) ปั๊มและวาล์ว (Pump & Valve): บางจุดอาจต้องใช้ปะเก็นเชือกถัก (Gland Packing) แทนปะเก็นแผ่น เพื่อรองรับการหมุนหรือการขยับของแกนเครื่องจักร

4. M – Media (สารเคมีหรือของเหลวที่ไหลผ่าน)

• สารเคมีรุนแรง / กรด-ด่างเข้มข้น: ต้องเจาะจงใช้ ปะเก็นเทฟลอน (PTFE) เท่านั้น เพราะเทฟลอนมีคุณสมบัติเฉื่อย ไม่ไวต่อการทำปฏิกิริยาต่อสารเคมีเกือบทุกชนิดในโลก
•  น้ำมัน / สารทำละลาย: ปะเก็นยางทั่วไปจะบวมและยุ่ยง่าย ต้องเลือกใช้ยางสังเคราะห์ประเภท NBR หรือ Viton (FKM) ที่ทนต่อน้ำมันโดยเฉพาะ
• ไลน์ผลิตอาหาร ยา หรือน้ำดื่ม: จำเป็นต้องขอใบรับรอง FDA Approved เพื่อยืนยันว่าวัสดุของปะเก็นมีความปลอดภัยระดับ Food Grade ไม่ปล่อยสารพิษปนเปื้อนเข้าสู่กระบวนการผลิต

5.P – Pressure (แรงดันในระบบ)

แรงดันจะเป็นตัวบอกว่าเราควรใช้ปะเก็น “เนื้ออ่อน” หรือ “เนื้อแข็ง (โลหะ)”

• ระบบแรงดันต่ำ (Low Pressure) ปะเก็นยางหรือปะเก็นกระดาษทนน้ำมัน สามารถกั้นแรงดันได้อยู่
• ระบบแรงดันสูง (High Pressure) หากระบบมีแรงดันสูงหลายสิบบาร์ ปะเก็นเนื้ออ่อนจะโดนแรงดันเป่าจน “ระเบิดหรือปริ้น” ออกมาจากหน้าแปลน จำเป็นต้องใช้ ปะเก็นโลหะ (Spiral Wound Gasket) ที่มีขอบสแตนเลสช่วยโอบอุ้มและสปริงตัวสู้กับแรงดันมหาศาลได้

ขอบคุณข้อมูลจาก : https://www.gallagherseals.com

หากมีความสนใจสามารถติดต่อพวกเราได้ที่ [email protected] เรายินดีจะตอบทุกปัญหาและ
ให้คําแนะนําสําหรับเรื่องผลิตภัณฑ์ Durlon®fill PTFE และขั้นตอนการสั่งซื้อ 
ปะเก็นคุณภาพต้อง “ซีลลิงส์ อาร์ อัส” คิดถึงปะเก็นอย่าลืมคิดถึงเรา “ซีลลิงส์ อาร์ อัส”

ติดต่อสอบถาม
Tel : 02-162-0254
Line : @sealingrus